Секоја година на крајот и почетокот на новата календарска година во Србија се покренува прашањето за даночното оданочување на Српската православна црква. Поради својата јавно изразена позиција на морален коректив, кон Православната црква во земјата често се упатуваат критики дека не го споделува даночната обврска во државата како и останатите граѓани. Речиси секоја година, српското црковно раководство во овој период излегува со соопштение во кое ги отфрла овие обвинувања како „антисрпски“ и „антицрковни“ и наведува дека плаќа даноци на својот имот, како што е предвидено со Законот за верските организации.
Всушност, традиционалните цркви и верски заедници во Србија не се ослободени од обврската за плаќање данок на имот, освен за оние недвижни имоти што се користат исклучиво за богослужбена дејност. Ова го нагласи Министерството за финансии на Србија во своето официјално мислење, објавено во октомврискиот број на правниот билтен „Службени објаснувања и експертски мислења за примена на финансиските прописи“.
Ставот на Министерството е одговор на јавните критики против Српската православна црква дека користи даночни привилегии и не плаќа даноци на својот имот.
Мислењето се однесува на Српската православна црква, но важи за сите традиционални цркви и верски заедници во земјата. Според документот, ослободување од данок на имот се применува само ако истовремено се исполнети следните услови:
Имотите се наменети за богослужбени дејности;
Имотите се користат исклучиво за тие дејности;
Имотите не се издадени под наем со надомест на трети лица за период што надминува 183 дена во рамките на една календарска година, без разлика дали континуирано или со прекини.
Според министерството, нема правна основа за ослободување од данок за имоти кои не се наменети и не се користат исклучиво за богослужбени цели. Ова вклучува: парохиски домови; станбени објекти во сопственост на црквите; згради и помошни објекти што се користат за настава по веронаука, продавници и друго.
Законот за даноците на имот во Србија наведува дека данок се плаќа на: правото на сопственост на недвижен имот (вклучително и земјиште над 1 декар); правото на наем или користење стан од страна на физичко лице; правото на користење градежно земјиште (над 1 декар); користење имоти во државна сопственост; држење имот без познат или утврден сопственик; користење имоти преку финансиски лизинг.
Согласно законот, недвижен имот опфаќа: градежно, земјоделско и шумско земјиште, станбени и деловни згради, простории, гаражи и сите други надземни и подземни градби и нивни делови.
Исклучок од оданочување се прави само за имоти во сопственост на традиционалните верски институции, кои се наменети и целосно се користат за богослужение.
Согласно Законот за црквите и верските заедници, традиционални цркви во Србија се: Српската православна црква, Римокатоличката црква, Словачката евангелска црква, Реформираната христијанска црква, Евангелската христијанска црква. А традиционални верски заедници се: Исламската верска заедница и Еврејската верска заедница.
Овие институции имаат вековно историско присуство во земјата и правен статус стекнат преку посебни закони.
Во Србија државата од буџетот ги покрива пензиското, инвалидското и здравственото осигурување на свештениците и верските службеници. Тие плаќаат даноци на својата економска дејност, но ДДВ за некои стоки со исклучиво богослужбена намена им се враќа.
Во Српската православна црква исто така нема транспарентност за нејзината финансиска дејност. Согласно Законот за сметководство од 2013 година, како и според претходните законски мерки, црквите и верските заедници немаат обврска да објавуваат финансиски извештаи.
/ДВЕРИ.БГ
