На празникот на свети Никола Чудотворец, во сите московски храмови беше прочитана патријаршиската порака по повод благотворната кампања „Ден на милосрдието и сочувството за сите кои се наоѓаат во затвор“. Денот традиционално е поврзан со почитта кон свети Никола како заштитник на неправедно осудените и оние што страдаат во затворите. Сепак, содржината на пораката на патријархот Кирил предизвика сериозни критики, не толку поради кажаното, туку поради она што целосно изостанува.
Во пораката се користи вообичаен побожен јазик, во кој затворот се претставува како можност за покајание и преиспитување на животните вредности, а Црквата како институција која покажува милосрдие и грижа преку пастирската служба во затворите и изградбата на параклиси. Оваа слика, според критичарите, создава впечаток на духовна утеха и надеж, но ја игнорира реалната состојба во руските казнено-поправни установи.
Во пораката нема ниту еден збор за повеќе од илјада политички затвореници во Русија, осудени поради антивоени ставови и одбивање да ја поддржат војната. Изоставени се и украинските воени заробеници и цивили кои се држат во руски затвори, иако токму тие се меѓу најранливите жртви на сегашниот систем. Тие немаат место во пораката на Патријархот.
Патријаршиската порака исто така не се осврнува на широко документираните случаи на тортура во руските затвори. Меѓународни извештаи ги опишуваат овие практики како систематски и несанкционирани од државата, но за тоа во официјалниот црковен дискурс нема никакво спомнување. Критичарите укажуваат дека свештениците кои служат во затворите често се соочуваат со ограничувања и забрани за пристап до одредени затвореници, особено политички, но и оваа морална дилема останува премолчена.
Овој селективен пристап кон милосрдието, според аналитичарите, е поврзан со отворената поддршка што Патријархот Кирил ја искажува кон руската државна власт, која ја опишува како „православна“ и како историски благослов. Во таква рамка, постоењето на политички затвореници, тортура и системска неправда станува речиси невозможно да се признае, бидејќи би ја довело во прашање претставата за „православна држава“.
На тој начин, пораката за Денот на милосрдието се претвора во документ кој, според критичарите, не сведочи за евангелско сочувство, туку за свесно затворање на очите пред неправдата. Наспроти примерот на свети Никола, кој според преданието активно се спротивставувал на неправедните судии и ослободувал невини, официјалниот црковен глас останува нем за оние чие страдање е политички непријатно да се признае.
Според: Милост „во меур“: Патријархот Кирил и затворениците што одбива да ги види – Сергеј Чапнин
