Украинската православна црква останува отворена за дијалог со Украинската православна црква поврзана со Московската патријаршија, но вистинско помирување со Русија ќе биде можно дури по воспоставувањето праведен мир, изјави митрополитот Киевски и на цела Украина Епифаниј на јавна трибина одржана во Берлин.
Настанот, насловен „Вера, војна и одговорност – социјално-етички перспективи на украинските христијански лидери“, се одржа во Академијата на Фондацијата „Конрад Аденауер“, каде украински архијереи говореа за последиците од руската агресија врз Украина и улогата на Црквата во услови на војна.
Во своето обраќање, митрополитот Епифаниј се осврна и на неодамнешниот напад врз Киево-Печерската лавра, оценувајќи дека станува збор за намерен напад врз едно од најзначајните православни светилишта во Украина.
„Остануваме силни по дух и нескршени. Овој напад уште повеќе ги обедини украинскиот народ и нашите пријатели ширум светот. Наместо да нè деморализира, тој ја зацврсти нашата решеност да ја победиме руската империја на злото“, рече поглаварот на Православната црква на Украина.
Осврнувајќи се на идните односи меѓу Украина и Русија, митрополитот Епифаниј изјави дека дијалог ќе биде можен само по завршувањето на војната со воспоставување праведен мир.
„Кога војната ќе заврши со победа на вистината и ќе биде воспоставен праведен мир, обидот на Русија да ја уништи Украина ќе пропадне. Можно е тогаш сегашниот кремљовски режим да се распадне, бидејќи ја води својата земја кон катастрофа“, истакна тој.
Според него, доколку престане сегашното политичко влијание на Кремљ врз црковниот живот, Руската православна црква на крајот ќе биде принудена да ја признае автокефалноста на Православната црква на Украина.
„Тоа ќе мора да се случи затоа што канонскиот поредок на Црквата и доброто на православието го бараат тоа. Дотогаш, невозможно е да се зборува за помирување со агресорот, бидејќи тоа само го поттикнува продолжувањето на војната“, рече митрополитот Епифаниј.
Тој повторно ја потврди подготвеноста на Православната црква на Украина за дијалог со Украинската православна црква, која останува поврзана со Московската патријаршија.
„Повеќепати им се обративме, и лично на митрополитот Онуфриј и на сите архијереи, повикувајќи ги на конструктивен дијалог. За жал, овие повици и понатаму се игнорираат на официјално ниво“, рече тој.
Митрополитот Епифаниј нагласи дека повеќе од 2.000 црковни заедници досега доброволно пристапиле кон Православната црква на Украина и додаде дека единството на православните верници во земјата останува единствениот пат напред.
„Москва нема право да го контролира животот на православието во Украина. Ќе дојде време кога таа контрола целосно ќе остане во минатото“, порача поглаварот на Православната црква на Украина.
Пред 2019 г. денес “автокефалната” Православна Црква на Украина имала 4 монаси, а Украинската Православна Црква – Московска Патријаршија 219 монаси. (Најжално е ако меѓу нив имало монаси родени и израснати во Украина, ним најтешко ќе им падне оваа Голгота. Но, монахот и да е странец, манастирот го чувствува за свој дом, а духовниот отец за видлив центар на својот богоцентричен живот). Да им го загрозиш подвигот на 219 монаси, еј! Се разбира, тие можат да избираат: да ги напуштат своите манастири, да си заминат во Русија, да останат каде што се и да се изложат на гневот и прогонствата на осоколените украински власти и нивните цивилни полиции, или: да ги напуштат своите духовни отци за да станат “автокефални”! Со што си игра денес самонаречената врхушка на Православната Црква!?! Секако, монахот ги живее искушенијата што му ги доверил Бог за негово духовно растење. Тој ќе ги одживее како што знае и умее, а каква трага ќе остави неговиот подвиг во тие вонредни услови е наполно друга работа. Кога заедницата е нарушена, патот од монах до човек-Црква може да биде долг и неизвесен. Дај Боже да видиме да излезат такви горостаси од оваа украинска Гетсиманија.
А новата статистика вели дека “автокефалната” Православна Црква на Украина, по добивањето Томос за автокефалност од Цариградскиот Патријарх, ги апсорбирала мноштво манастири ширум Украина и раководи со голема манастирска инфраструктура (но го заобиколува податокот за постоењето или бројноста на живо монаштвотво во нив). Значи, кому и под каков критериум му е доделен Томос за автокефалност на Помесна Православна Црква во Украина од страна на Цариградскиот Патријарх?
Што поттикнуваат, поддржуваат и насилно реструктуираат активностите под покровителство на Цариградскиот Патријарх во Украина и колку тие активности се насочени всушност кон уништување на постоечкиот автентичен православен живот (во почетокот можеби и без јасна претстава за можниот размер за развојот на настаните и за последиците, но подоцна со упорствување и поддршка на дејствата на насилните преземања на црковни храмови и манастирски комплекси, со укинување на сите услови за монашки подвиг, со уништување на белите дробови на Православието таму?)
Што и да се каже друго во овој миг е излишно. Тешко е да се очекува мир во една земја во која се гони нејзиното монаштво. Се разбира, војната е доволно потресно искуство за да ја разбуди жедта за Бога кај луѓето, па можеби ќе поттикне и создавање на ново монаштво. Но, урни едно за да го канонизираш, па чекај да изградиш ново што ти е по мерка – за камења и ѕидини зборуваме или за луѓе коишто сами по себе се храмови Божји (или кои барем ревносно се стремеле да се преобразат себеси во совршени живеалишта на Живиот Бог, што не е малку)?
Лично ја разбирав желбата на таа чисто украинска Православна Црква да биде во евхаристиско единство со останатите, ја разбирав секако и постоечката желба за автокефалност. Но, бев уверена дека Цариградскиот Патријарх најнапред добро ќе ги испита Нејзиниот духовен капацитет, црковно устројство и автентичен православен опит пред да прибегне кон крупен чекор како што е Томосот за автокефалност. Денес за жал легитимитетот на тој Томос не е оправдан токму од страна на тие што го бараа. Христос ги беше научил Апостолите да му го даваат царевото на царот, а Божјото на Бога. Во случајов Божјото отиде во рацете на царот, а царот не знае што да прави со тоа, па царува со него како ненавидник (дури вели “малку ми е, дајте ми Томос за Патријаршија”).
Црковниот пастир може да направи лоша политичка проценка (иако и таа затемнетост е знак кој треба да го загрижи). Но, ако ги прокоцка црковните богатства (а монаштвото е најскапоценото наследство на Црквата), жезолот веќе нема да му биде онаа бакарна змија на Мојсеј, а и тој (барем привремено, не дај Боже засекогаш) ќе го изгуби патот до Ветената земја и за себе и за избраниот народ (народот кој го следи). Бог да не’ спаси и помилува сите!