Буџетската комисија на бугарскиот парламент на второ читање одобри намалување на државната субвенција за верските заедници. Предлогот, кој е вклучен во буџетот за 2026 година од „Прогресивна Бугарија“, предвидува износот на средствата по еден граѓанин (верник) да се намали од 10,2 евра на не помалку од 7,7 евра. Промената е предвидено да стапи во сила од 1 октомври 2026 година, а Министерството за финансии пресметува дека ефектот врз буџетот ќе биде заштеда од околу 5 милиони евра.
Со тоа, „Прогресивна Бугарија“ гласаше за намалување на субвенцијата за верските заедници, отфрлајќи го предлогот на „Продолжуваме со промената“ таа да остане на 10 евра.
Досега субвенцијата се определуваше врз основа на 10 лева годишно за секој граѓанин кој на последниот попис се самоопределил како припадник на соодветната верска заедница. По воведувањето на еврото, износот беше пресметан на 10,2 евра.
Предлогот за намалување доаѓа по период на значително зголемување на државното финансирање на верските заедници. Во 2019 година, владата на Бојко Борисов предложи измени на Законот за вероисповедите, кои беа поддржани од ГЕРБ и ДПС. Главниот мотив беше државата да обезбеди стабилно финансирање на традиционалните вероисповеди и да ја намали нивната зависност од странски донации и надворешни извори.
Со тие измени беше воведена нова формула – 10 лева годишно за секој граѓанин кој на пописот се самоопределил како припадник на соодветната верска заедница. Тоа доведе до значително зголемување на државната поддршка, особено за Бугарската православна црква – Бугарска патријаршија и за Муслиманската верска заедница.
Во моментов, вкупниот износ на државната субвенција за верските заедници изнесува над 78 милиони лева годишно (околу 39 милиони евра).
Најголем дел од средствата добива Бугарската православна црква – Бугарска патријаршија, која прима повеќе од 40 милиони лева (околу 20 милиони евра), вклучително и наменски средства за големите манастири, како што се Рилскиот, Бачковскиот и Тројанскиот манастир.
Муслиманската верска заедница добива повеќе од 12,5 милиони лева (околу 6,3 милиони евра).
Средства се распределуваат и за протестантските заедници, Католичката црква во Бугарија, Ерменската апостолска црква, Еврејската верска заедница и други регистрирани верски заедници.
Според законот, субвенцијата е наменета за поддршка на општествено корисната, образовната и социјалната дејност на верските заедници, за исплата на плати на свештенослужителите и вработените, како и за одржување на храмовите и верските објекти.
Иако финансискиот ефект од намалувањето е ограничен во однос на вкупниот државен буџет, одлуката има и политичко значење. Таа претставува прво намалување на субвенцијата по нејзиното значително зголемување во 2019 година и го отвора прашањето дали досегашниот модел на финансирање на верските заедници ќе биде задржан и во иднина.
За верските заедници тоа значи помалку јавни средства за нивното редовно функционирање, одржување на храмовите и спроведување на социјални иницијативи. Од гледна точка на државата, мерката е дел од напорите за ограничување на јавните расходи во услови на висок буџетски дефицит.
/hristianstvo.bg
