Софија – Четири последователни решенија со кои архимандрит Никанор е отстранет од свештенослужење во вкупно траење од 60 дена отвораат прашања за начинот на кој се применува административната власт во Софиската епархија на Бугарската православна црква.
На ова укажува бугарскиот портал hristianstvo.bg, кој во анализа посветена на последниот аргос на архимандрит Никанор ја разгледува законитоста на последователното изрекување на 15-дневни забрани за свештенослужење.
Според анализата, на 9 септември 2026 година Софиската света митрополија издала Заповед бр. 153, со која на архимандрит Никанор му е изречен „аргос“ – целосна забрана за свештенослужење во траење од 15 дена, почнувајќи од 12 септември.
Ова е четврта последователна заповед со исто времетраење, по заповедите бр. 134, 138 и 146. Со нивното последователно издавање, фактичкото отстранување на Никанор од свештенослужење достигнува 60 дена.
Токму оваа хронологија е во центарот на анализата на hristianstvo.bg: дали станува збор за четири одделни привремени мерки или, фактички, за продолжување на една иста мерка преку последователно донесување нови административни акти.
Никанор повторно се жалел до Светиот синод
На 12 септември архимандрит Никанор поднел нова жалба до Светиот синод на БПЦ против четвртиот 15-дневен аргос.
Во неа, според анализата, не се оспорува само конкретната Заповед бр. 153, туку и начинот на кој се користи административната власт во Софиската епархија.
Прашањето било поставено уште во август, кога одбраната на архимандрит Никанор укажала на можноста со последователно изрекување краткотрајни аргоси фактички да се постигне долготрајно отстранување од свештеничката служба.
Според hristianstvo.bg, особено важно е што Уставот на БПЦ предвидува непосреден аргос до 15 дена, додека аргосот како дисциплинска казна може да трае од 15 дена до шест месеци и се изрекува во соодветна дисциплинска постапка.
Оттука, анализата го поставува прашањето дали ограничената административна мерка може повеќепати да се продолжува со нови акти, без секој од нив да се темели на ново и конкретно утврдено прекршување.
Според порталот, доколку секоја нова заповед се темели на ново нарушување, тогаш би требало конкретно да бидат наведени фактите, датумот, местото и основите за новата мерка.
Ако, пак, сите четири заповеди произлегуваат од истата дисциплинска постапка, се поставува прашањето дали со нив само се продолжува една иста мерка преку нови административни акти.
Во тој контекст, анализата посебно внимание посветува на образложението на секоја одлука и на прашањето што точно го оправдува новиот 15-дневен период доколку нема ново конкретно дејствие или прекршување.
Во жалбата, според објавеното, се бара Светиот синод да го разгледа случајот во полн состав, а патријархот Даниил да не учествува во расправата и гласањето за жалби против сопствени акти.
Поставено е и прашањето за регистрирањето на документите доставени по електронска пошта и пристапот до материјалите од дисциплинската постапка.
Според hristianstvo.bg, доколку митрополијата ја користи електронската пошта за доставување на свои одлуки, тогаш се отвора прашањето дали истиот начин на комуникација треба да биде признат и кога духовникот го користи за поднесување документи во рамки на својата одбрана.
Анализата на бугарскиот портал го надминува конкретниот спор меѓу архимандрит Никанор и Софиската митрополија и го поставува прашањето за границите на административната власт во БПЦ.
Четири периоди од по 15 дена резултираат со 60 дена непрекинат аргос. Затоа, според hristianstvo.bg, од одговорот на Светиот синод ќе зависи дали ваквата практика ќе се смета за четири самостојни мерки, секоја со сопствена основа, или како фактичко продолжување на една мерка преку последователни заповеди.
Авторите на анализата предупредуваат и на можноста ваквото толкување да стане модел што би можел да се применува и во идни дисциплински случаи.
Во завршницата на анализата се отвора и пошироко прашање: потребата од свикување на Помесен црковен собор на БПЦ, кој би можел да ги разгледа прашањата поврзани со дисциплинските постапки, границите на административната власт, правото на одбрана и механизмите за контрола на црковното управување.
Авторите се повикуваат на Уставот на БПЦ, според кој Црковниот собор има надлежност да го менува и дополнува Уставот, да донесува или укинува синодални наредби и да врши контрола преку разгледување на отчетот на Светиот синод.
Во анализата се посочува дека последниот Црковен собор бил одржан во 2008 година, а оттогаш не бил свикан редовен собор.
