Почетна На иста страна КИТЕВСКИ: Меѓурелигиски дијалог – црквата „Свети Никола – Турбе“ е единствена на Балканот во која се молат и христијаните и муслиманите
КИТЕВСКИ: Меѓурелигиски дијалог –  црквата „Свети Никола – Турбе“ е единствена на Балканот во која се молат и христијаните и муслиманите

КИТЕВСКИ: Меѓурелигиски дијалог – црквата „Свети Никола – Турбе“ е единствена на Балканот во која се молат и христијаните и муслиманите

503
0

Доаѓа Велигден. Празнуваат христијаните – исто така три дена. Сега тие ги пречекуваат на истиот начин своите гости – Турци. И тие се како нив гостопримливи и љубезни.

И во двата случаја разговорите меѓу домаќините и гостите се водат со најљубезен тон, просто човек да не поверува дека истите тие луѓе така љубезни и претпазливи едни спрема други, се вдахновени уште од детството со незгаслива нетрпеливост и омраза. Нема никакво сомнение дека ако тие не биле систематски поттикнувани од власта, би живееле мирно, како додбри соседи и сограѓани.“

Интересно е што големото христијанско светилиште на брегот на Охридското Езеро, манастирот познат како Св. Наум Охридски чудотворец, го посетувале и луѓе од други вери, особено муслиманите од Македонија и од Албанија. За тоа во Летописот на манастирот се вели: „Оваа света институција стекна голем углед и чест и кај друговерци, а особено кај отоманите Бекташи, кои, не се знае од какви причини ова светилиште го викаат „Сари Салтик баба“ што преведено од турски значело  жолтобрадиот татко. Според едно предание кога дошле на гробот на Св. Наум неколку Турци замолиле некој од поупатените да им ги објасни ликовите на фреските. Кога тој што објаснувал рекол: „Овој е Свети Наум“, тие радосно извикале: „А тој е нашиот татко“. Интересен бил и начинот на кој се молеле Бекташите. Тие кога ќе дојделе кај манастирот чевлите ги оставале пред манастирската капија и до црквата се доближувале со метании. На враќање излегувале назад секогаш свртени со лицето кон црквата и пак со метании.

Особено Св. Наума го почитувале Еѓупците (Египќаните). За своето здравје како и за својот имот тие му благодареле на светителот и го дарувале манастирот со камбани, жива стока, пари и други подароци. Масовно го посетувале манастирот на неговиот празник и уште од вратата се поклонувале, застанувале до гробот на светителот и му се обраќале: „Свети Науме, докторе златен, спасителу наш“. И тие кога излегувале од црквата, оделе наназад до излезот, за да не му го завртат грбот на светителот.

Има многу преданија за случаите кога некој се обидел да разурне или да испогани верски храм, по што се случиле чуда, што биле толкувани како Божја казна или опомена, по што храмот бил даруван и заштитуван токму од луѓето од другата вера. На пример, споменатиот Христо Поп Антов сведочи дека кога била изградена црквата  во селото Ваташа на покривот немала никаков христијански знак – кренат крст. Во 1817 година црквата била завршена и осветена. Поставиле клепало да ги буди христијаните и да ги кани за Божја служба. На помаците (исламизирани Македонци) што живееле во близина тоа не им се бендисало и пратиле двајца луѓе со секири да го скршат клепалото. Влегле во црквата од задната страна и штом дедо му на до неодамна живиот Ахмет Кафеџи ја кренал секирата и замавнал на клепалото, останал така вкочанет. Другиот помак избегал. Се кренала цела врева. Фатениот стои со секирата в рака. Не може да оди. Го викнале поп Камче, синот на Аџи Коле, да чита молитви и да го моли Господа Бога на грешниот помак да му го продолжи животот. Итриот свештеник му рекол дека само со молитви Господ не ги прима молбите. Треба и нешто да се даде жртва. Израдувани дека попот ќе го моли Бога да му прости на грешниот Турците рекле: „Кажи, попе, кажи што да даруваме“.- „Ех на црква се даруваат свеќи, запалени пред иконите, и масло за кандилото.“ И спомнатиот помак во текот на целиот свој живот, секоја година го исполнувал својот долг – давал масло и свеќи, вели Поп Антов.

Хр. П. Антов уште сведочи дека благодарение на тоа црквата никогаш повеќе не била напаѓана. И самите помаци со стравопочит минувале покрај неа, како покрај свето место. Се сеќавам многумина полудени помаци и христијани ги врзуваа во задната просторија на  црквата каде што им се читаше молитва за од постраданиот да излезат демоните.

Црквата „Свети Никола – Турбе“ веројатно е единствена не само во Република Македонија туку и на Балканот по тоа што во неа се молат и христијаните и муслиманите – Бектеши и дервиши. Тука се молат и православните христијани од Поречието, но и Албанците од Пласница и Кичевско. Во црквата има христијански светители со муслимански имиња: Азети Илија е наречен Свети Илија, Иса Пенкамбер – Исус Христос, Ад’р Баба е Свети Никола. Месните жители раскажуваат дека во оваа црква доаѓаат и муслимански свештеници и тоа не само од Македонија. Со оваа црква се поврзани повеќе преданија за неговото настанување, за неговото обновување за јавувањето на Свети Никола итн.

Како и да е  има доволно показатели за заеднички живот, односно соживот на луѓе од разни религии во Македонија како во минатото така и денес. Некои односи останати од минатото и денес се почитуваат, што е појава што заслужува внимание.

/Марко Киревски за ВечерПрес. Целиот текст прочитајте го ОВДЕ

НАПИШИ КОМЕНТАР

Your email address will not be published. Required fields are marked *