Црквата не зависи од конкретна церемонија на одредено место, колку и да е тоа свето.
Пишува: Митрополит на Хонг Конг Нектариј (Пренесено од ФБ Архимандрит Никанор)
Со приближувањето на Велигден, вестите за несигурноста на Блискиот Исток и можноста богослужбата на Велика сабота да не се одржи или Благодатниот оган да не биде донесен од Ерусалим предизвикуваат загриженост и злонамерни коментари. Тоа, сепак, може да биде повод да се потсетиме што точно празнуваме. Христијанскиот Велигден не е само некаква трогателна церемонија или чудотворен симбол, туку е самото Христово Воскресение – настанот што ја утврдува верата и го оправдува постоењето на Црквата. Апостол Павле го кажува тоа со апсолутна јасност: ако Христос не воскреснал, тогаш празна е нашата проповед, празна е и нашата вера (види 1 Кор. 15:14).
И така, прашањето е: кој е централниот елемент во празнувањето на Велигден? Допирањето и пренесувањето на Благодатниот оган, или прославувањето на Божествената Евхаристија?
Православната традиција не остава место за сомнеж: во центарот на Велигденскиот празник е самиот Воскреснат Христос – и средбата со Него par excellence се случува во Божествената литургија. Божествената Евхаристија не е обична „обврска“ на деновите, ниту емоционална кулминација на празничната атмосфера. Таа е собирање на Црквата „токму за тоа“, при што Христос се принесува како жртва и им се дава на верните како Тело и Крв, „за простување на гревовите и за вечен живот“. Така Воскресението не само што се почитува со свеќи, песнопенија и молитви, туку се доживува како заедница со Животот, Кој ја победил смртта, и како причестување на човекот со воскресниот етос на Црквата.
Благодатниот оган има свое место како чудесен знак и како радост за верниците. Никој не треба да го потценува. Тој, сепак, не е Тајна на Црквата, ниту е неопходен услов за празнување на Велигден. Црквата не зависи од конкретна церемонија на одредено место, колку и да е тоа свето. Воскресението не се „пренесува“ со летови; тоа веќе е присутно насекаде каде што се служи Светата Евхаристија.
Вреди да се знае и следново: пренесувањето на Благодатниот оган со специјални летови и со државни почести е релативно нова практика и се однесува само на неколку православни земји. Стотици други православни заедници низ светот – во Африка, Азија, европската дијаспора, Америка, Океанија – во пракса не можат да ја примат Светлината од Ерусалим. И покрај тоа, тие верници не празнуваат „половичен Велигден“. Тие полноцено ја празнуваат Воскресната служба и Божествената литургија и ја благословуваат светлината од незгасливото кандило на Светиот олтар како знак на воскресната радост. Суштината не е во потеклото на Благодатниот оган, туку во фактот дека Црквата го исповеда и го живее Воскреснатиот Христос.
Следствено, ако оваа година има пречки за церемонијата или пренесувањето на Благодатниот оган, тоа нема да биде богословска катастрофа. Велигден не е во опасност, бидејќи Велигден е самиот Христос и Црквата Го сретнува на најреален начин во Божествената Евхаристија. Таму Воскресението станува храна, надеж, прошка, сила за покајание и за обновување. И оттаму започнува вистинското „пренесување“ на светлината: нашиот живот да стане воскресен, осветлен од верата, со повеќе мир, кротост и милост – особено во време на војна и страв.
Затоа, најважното прашање не е дали Благодатниот оган од Ерусалим ќе стигне до нашата земја, туку дали светлината на Воскреснатиот Христос ќе стигне до нашите срца преку нашиот живот во Црквата: покајание, прошка, учество во Божествената литургија и пред сè Светата Причест. Во тоа е суштината на Велигден.
