Работната група East Stratcom, „тим од експерти со претежно искуство во комуникации, новинарство, општествени науки и руски студии“, која е дел од дипломатската служба на Европската Унија, нагласува дека „руските дезинформациски кампањи не се лабава збирка од случајни лаги; тие се производ на внимателно конструиран систем“.
/Архоните на Вселенската патријаршија
Откако Неговата Сесветост Вселенскиот патријарх Вартоломеј ѝ додели автокефалност на Православната црква на Украина (ПЦУ) во јануари 2019 година, Московската патријаршија го прекина општењето со Вселенската патријаршија и започна напори за поткопување на единствениот статус на Вселенската патријаршија меѓу православните патријаршии, обидувајќи се да ја замени како Црква што ја има единствената одговорност, која Вселенските собори ѝ ја доделиле на Црквата во Константинопол, да ги решава споровите меѓу Црквите и да доделува автокефалност на Црквите кога тоа е потребно.
Клучен елемент на овие напори е користењето од страна на руската држава на манипулација и мешање со странски информации за ширење негативни и лажни информации за Вселенската патријаршија. Работната група East Stratcom, „тим од експерти со претежно искуство во комуникации, новинарство, општествени науки и руски студии“, која е дел од дипломатската служба на Европската Унија, нагласува дека „руските дезинформациски кампањи не се лабава збирка од случајни лаги; тие се производ на внимателно конструиран систем“.
Овој систем не ги вклучува само пропагандистите што се појавуваат на руските државно финансирани телевизиски канали, туку и „веб-страници, блогови, профили на социјалните мрежи, инфлуенсери и псевдокоментатори“. Овие гласноговорници на руската држава „засилуваат, противречат, исмеваат, извртуваат, доведуваат во прашање и збунуваат – сè со цел да ја остварат пошироката цел на Кремљ за доминација во информативниот простор“.
Еден од главните меѓу нив, колку и да звучи чудно, е московскиот патријарх Кирил. Во сериозно отстапување од православната традиција, во април 2026 година Кирил, говорејќи во зградата на руското Министерство за надворешни работи и стоејќи покрај рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, изврши неканонски напад врз посебните одговорности на Вселенската патријаршија во Светата Православна Црква.
Меѓуправославните односи, рече Кирил, „во моментов се ставени на испит во однос на нивната верност кон канонскиот поредок на Црквата“. Тој додаде дека „однадвор се наметнува учење туѓо на православието во врска со посебните авторитетни овластувања на цариградскиот патријарх“. Тој тврдеше дека ова наводно туѓо учење ја формирало „основата за мешањето на Фанар во црковниот живот на Украина, придонесувајќи за долготрајна криза во меѓуправославните односи“.
Учењето кое тој тврдеше дека е туѓо на православието беше идејата дека Вселенската патријаршија има одговорност да ги решава споровите. „Секој обид“, рече Кирил, „еден од нашите браќа да биде претставен како да има посебна власт над целата православна икумена е грешен од гледна точка на нарушување на црковните закони“.
Ова е флагрантно негирање на воспоставената канонска постапка на Црквата. Светата Мајка Црква во Константинопол врши одговорност што ѝ е доделена под водство на Светиот Дух на Четвртиот вселенски собор, одржан во Халкидон во 451 година. Соборот одредил:
„Ако некој епископ или клирик има спор со митрополитот на покраината, нека се обрати до егзархот на митрополијата или до престолот на царскиот град Константинопол и таму нека му се суди.“
Вселенската патријаршија, како Прв престол на Православната Црква, исто така има одговорност да доделува автокефалност (независност) на националните Цркви кога веќе не е соодветно одредена Црква да биде под власт на друга. Вселенската патријаршија доделила автокефалност на Православните цркви на Русија (1589 и 1917), Србија (1920), Романија (1925), Бугарија (1961), Грузија (1990), Грција (1850), Полска (1924), Албанија (1937) и Чешките Земји и Словачка (1998). Неодамна, Неговата Сесветост Вселенскиот патријарх Вартоломеј го искористи ова овластување кога ѝ додели автокефалност на Православната црква во Украина во јануари 2019 година.
Патријархот Кирил, исто така, го осуди она што го нарече „дискриминација на Украинската православна црква“ (под митрополитот Онуфриј) и тврдеше дека „притисокот од украинските власти добил карактер на отворен верски прогон“.
Реалноста е токму спротивна, како што илустрира рускиот напад со дронови врз Успенскиот собор во Киев на 15 јуни 2026 година. Канонската Православна црква во Украина се соочува со сè поголем притисок и прогон во деловите од Украина што Русија ги контролира како резултат на својата неправедна, неиспровоцирана и братоубиствена војна во Украина.
Значајно е што изјавите на патријархот Кирил добија значително внимание во руската државна новинска агенција ТАСС. Уште позначајно, и како потврда дека овие напади ѝ служат на агендата на руската држава, Руската служба за надворешно разузнавање (СВР), а не Московската патријаршија, на 12 јануари 2026 година објави претходен жесток напад врз Неговата Сесветост Вселенскиот патријарх Вартоломеј, нарекувајќи го „антихрист во расо“ и „ѓавол во човечко тело“.
Во соопштението се обвинува Неговата Сесветост дека ја „распарчил православна Украина“ со тоа што го прекинал расколот таму и ѝ доделил автокефалност на Православната црква во Украина, како и дека има план за „истиснување на руското православие од територијата на балтичките држави“.
СВР го нападна Вселенскиот патријарх со крајно недолични изрази, осврнувајќи се на неговото „зло око“ и тврдејќи дека е „заглавен во смртниот грев на расколот“.
Но, Московската патријаршија е вистинскиот расколник. Институтот за истражување на надворешната политика (Foreign Policy Research Institute) известува дека, спротивно на канонскиот поредок, „во Африка Москва од 2021 година изгради нов Патријаршиски егзархат, воспоставувајќи повеќе од 350 парохии во 32 земји. Официјалната цел е да им служи на православните верници кои наводно се чувствувале ‘напуштени’ од Александриската патријаршија откако таа ја призна независноста на Православната црква на Украина. Но извештаите на украинското разузнавање го опишуваат проектот како хибридна операција за влијание, која комбинира верска дипломатија, пропаганда и проекција на мека моќ под превезот на пастирска грижа.“
Spravdi, центар посветен на разобличување и спротивставување на руските дезинформации, забележува дека рускиот напад врз Вселенскиот патријарх многу брзо се проширил:
„Во рок од една недела од почетокот на операцијата“, односно од објавувањето на соопштението на СВР, „алатките за мониторинг открија повеќе од 1.800 публикации што го споменуваат соопштението на СВР.“
Тоа е вознемирувачки пример за тоа како руската држава го претвора FIMI во оружје против Вселенската патријаршија. Сите овие напори се насочени кон нарушување на единството на Православната црква и кон слабеење и, на крајот, уништување на нашата Света Мајка Црква во Константинопол, со цел да се унапредат глобалните политички амбиции на Русија.
Архоните на Вселенската патријаршија и сите оние што ја сакаат и ја поддржуваат Светата Мајка Црква во Константинопол не располагаат со софистицираните пропагандни алатки што ѝ стојат на располагање на руската држава, но на своја страна имаат нешто уште помоќно: вистината.
