Пасторот Марк Бернс, кој неодамна ги посети Србија, Косово и Република Српска заедно со српскиот патријарх Порфириј, а е претставен како советник на Доналд Трамп за духовни прашања, ги повика властите во Приштина трајно да му овозможат на поглаварот на Српската православна црква непречен пристап до Пеќката патријаршија, манастирот Високи Дечани и другите православни светињи на Косово, без забрани за влез и административни пречки, вклучително и постојната обврска посетата да се најавува 72 часа однапред.
Во исто време, тој нагласи дека неговиот апел не е насочен против косовските Албанци или муслиманската заедница, туку претставува повик за еднаква верска слобода, достоинство и меѓусебна почит за сите заедници, посочувајќи дека „Патријархот не смее да се третира како политичка закана“.
Бернс изјави дека за време на неодамнешната посета имал чест заедно со патријархот Порфириј да ги посети ставропигијалната лавра – Пеќката патријаршија и манастирот Високи Дечани, кои ги опиша како историски и духовен центар на Српската православна црква.
„Неговата Светост треба слободно да може да влегува на Косово за да ги извршува своите пастирски должности, да ги посетува верниците и да се моли во историските манастири на својата Црква. Тој не смее да биде третиран како политичка закана, ниту да поминува низ непотребни политички пречки само за да го посети духовниот дом на Српската православна црква“, истакна Бернс.
Тој особено се осврна на правилото според кое посетите на поглаварот на Српската православна црква мора да се најават 72 часа однапред.
„Секое барање српскиот патријарх да мора да ја најавува својата посета 72 часа однапред треба да биде преиспитано. Никогаш повеќе не смее да му биде оневозможен влез на Косово за да се моли, да му служи на својот народ или да ги посетува древните светилишта доверени на Српската православна црква.“
Тој додаде дека претходните забрани за влез на патријархот, според него, оправдано предизвикале меѓународна загриженост за состојбата со верските слободи.
Бернс нагласи дека неговиот апел не е насочен против Албанците, муслиманската заедница или граѓаните на Косово.
„Ова не е порака против албанскиот народ, муслиманската заедница или народот на Косово. Ова е повик за правичност, достоинство, меѓусебна почит и верска слобода за сите.“
Тој рече дека муслиманите мора да имаат слобода да ја практикуваат својата вера исто како и христијаните и дека секој верски лидер мора да може да се грижи за своите верници „без дискриминација, заплашување или непотребни пречки“.
На крајот ги повика властите во Приштина трајно да ѝ гарантираат на Српската православна црква и на нејзиниот поглавар непречен пристап до манастирите, црквите, свештенството и верниците.
„Верските слободи не смеат да зависат од етничката припадност, политиката или од спорните граници. Светите места мора да останат места на молитва, исцеление, помирување и мир.“
Соопштението на Бернс следеше еден ден по одржувањето на првиот состанок во Вашингтон во рамките на нововоспоставениот стратешки дијалог меѓу Соединетите Американски Држави и Србија.
Осврнувајќи се на тој настан, Бернс оцени дека американскиот Стејт департмент, преку новиот формат на соработка со Србија, започнал дипломатски разговори за, како што наведе, положбата на христијаните, вклучително и на припадниците на Српската православна црква на Косово.
„По мојата посета на Србија, Косово и Република Српска со Неговата Светост патријархот Порфириј, американскиот Стејт департмент започна дипломатски разговори со Србија за Косово да сноси одговорност за својот однос кон христијаните, вклучително и кон православните Срби“, напиша Бернс.
Воедно, тој му се заблагодари на американскиот претседател Доналд Трамп и на државниот секретар Марко Рубио за, како што нагласи, нивната посветеност на заштитата на верските слободи и на прогонуваните верски заедници ширум светот.
Во заедничката изјава објавена по првиот состанок од стратешкиот дијалог меѓу Србија и САД, не се спомнуваат ниту Косово, ниту Српската православна црква, ниту прашањето за верските слободи. Документот е насочен кон продлабочување на соработката во областа на енергетиката, одбраната, технологијата, науката и образованието.
Во исто време, Стејт департментот во одговор за Радио Слободна Европа соопшти дека стратешкиот дијалог со Косово останува суспендиран и дека ќе биде обновен дури кога Приштина ќе ги исполни своите обврски кон Србите на Косово.
Пораката на Бернс доаѓа непосредно откако Епархијата рашко-призренска објави едно од своите најобемни соопштенија во последните години, предупредувајќи дека положбата на Српската православна црква и на српскиот народ на Косово драматично се влошила и повика меѓународната заедница да реагира.
