Ерменија се соочува со продлабочување на внатрешната политичка криза, во која сè поизразена улога има односот меѓу државната власт и Ерменската апостолска црква. Во изминатите две години, владата на премиерот Никол Пашијан презеде низа чекори што предизвикаа силни реакции во јавноста и кај верските кругови, отворајќи прашања за слободата на вероисповед и улогата на Црквата во општеството.
Апостолската црква како институција под притисок
Ерменската апостолска црква, основана во 301 година и сметана за клучен носител на националниот идентитет, денес се наоѓа во конфликтна позиција со извршната власт. Од 2023 година наваму, повеќе високи свештени лица беа приведени или истражувани, а дел од нив се поврзуваат со мирни граѓански протести против владините политики. Црковните власти тврдат дека постапките се политички мотивирани, додека владата инсистира дека станува збор за спроведување на законите и спречување на, како што наведува, политичко мешање на Црквата.
Контроверзии и јавна реторика
Во јавниот простор, провладини медиуми и коментатори ја прикажуваат Црквата како застарена институција со политички амбиции, па дури и како инструмент на странски влијанија. Истовремено, црковното раководство реагира дека се врши обид за дискредитација и внатрешно разединување, особено преку промовирање на свештеници кои биле разрешени од канонска служба, но добиваат јавен простор и поддршка од државни претставници.
Довербата на јавноста
И покрај критиките од власта, анкетите укажуваат дека Ерменската апостолска црква и натаму ужива високо ниво на доверба кај граѓаните. Истражувања од 2025 година покажуваат дека повеќе од две третини од населението имаат доверба во Црквата, што ја става меѓу најпочитуваните институции, заедно со вооружените сили. За споредба, довербата во владата е значително пониска.
Поширок контекст
Тензиите меѓу државата и Црквата се одвиваат во време на сериозни геополитички и општествени предизвици за Ерменија, по војната во Нагорно Карабах и масовното иселување на ерменското население од регионот. Дел од аналитичарите оценуваат дека конфронтацијата со Црквата дополнително ја продлабочува внатрешната нестабилност, наместо да придонесе за национално обединување.
Меѓународни реакции и идни чекори
Меѓународни организации и медиуми сè почесто укажуваат на ризици за верските слободи во Ерменија, иако реакциите од западните влади засега се ограничени. Од Светиот престол во Ечмиадзин повикуваат на дијалог, воздржаност и национално единство, додека дел од дијаспората јавно изразува поддршка за Црквата и притворените свештени лица.
Како ќе се развива овој судир ќе зависи од подготвеноста на двете страни за компромис. Во спротивно, предупредуваат набљудувачите, спорот би можел да остави долготрајни последици врз општествената кохезија и институционалната доверба во една од најстарите христијански држави во светот.
Д-р Ара Назаријан
Биомедицински инженер и член на Ерменскиот национален комитет на Америка
https://publicorthodoxy.org/2026/01/29/attempt-to-nationalize-armenias-ancient-church/
