Внатрешните тензии во Бугарската православна црква по посетата на Вселенскиот патријарх Вартоломеј добија нова меѓуцрковна димензија, откако митрополитот Арсениј од Сливен остро реагираше на јавното обраќање на украинскиот митрополит Лука од Запорожје и Мелитопол.
Во изјава објавена на 4 ноември, Арсениј го обвини украинскиот архиереј за недозволиво мешање во внатрешните работи на автокефалната Бугарска православна црква, откако Лука изнесе тврдења дека бугарскиот патријарх Даниил се соочува со притисоци, интриги и противење од дел од членовите на Светиот синод.
„Ова не е одбрана на патријархот. Ова е навреда за него и за целата Бугарска православна црква“, порача митрополитот Арсениј.
Според него, со ваквите јавни квалификации се создава впечаток дека патријархот Даниил е изложен на притисок од непријателски настроено мнозинство во Синодот и дека одлуките на црковното раководство не се резултат на соборно одлучување, туку на наводни закулисни договори и принуда.
Реакцијата на Арсениј следува по јавното обраќање на митрополитот Лука од Запорожје и Мелитопол, архиереј на Украинската православна црква предводена од митрополитот Онуфриј.
Лука им се обрати на бугарските верници, повикувајќи ги да му дадат молитвена и морална поддршка на патријархот Даниил. Во неговото обраќање беа изнесени тврдења дека бугарскиот поглавар е изложен на притисоци од дел од архиереите, особено поради неговиот однос кон Вселенската патријаршија и заедничкото сослужување со патријархот Вартоломеј.
Украинскиот митрополит ја претстави ситуацијата како обид на дел од бугарскиот епископат да го ограничи патријархот и да го спречи во донесувањето одлуки што не се во согласност со нивните ставови.
Со тоа, полемиката што започна во Бугарија по октомвриската посета на Вартоломеј доби и директно учество на архиереј од друга помесна православна црква.
Арсениј: Одлуката за посетата на Вартоломеј беше едногласна
Еден од главните аргументи на митрополитот Арсениј е дека одлуката за канонската посета на Вселенскиот патријарх Вартоломеј во Бугарија била донесена едногласно од Светиот синод на БПЦ, без ниту еден глас против.
Со тоа, тој ги отфрла тврдењата дека патријархот Даниил бил принуден да ја прифати посетата или дека синодското мнозинство ја наметнало одлуката спротивно на неговата волја.
Арсениј поставува прашање врз основа на кои информации митрополитот Лука изнесува вакви обвинувања и дали претходно ја проверил нивната веродостојност. Според него, ширењето непроверени информации за наводни интриги, притисоци и уцени може да создаде недоверба меѓу верниците и да ја наруши внатрешната стабилност на Бугарската црква.
Во својата реакција, сливенскиот митрополит се повикува и на второто правило на Вториот вселенски собор, кое ги утврдува границите на црковната јурисдикција и не дозволува епископите да се мешаат во управувањето со други црковни области.
Тој нагласува дека Бугарската православна црква има сопствен канонски поглавар и Свет синод, кои се надлежни за донесување одлуки во нејзиниот внатрешен живот.
Арсениј директно побара од митрополитот Лука да се извини за, како што ги нарекува, инсинуациите против бугарскиот епископат, да ја почитува канонската самостојност на БПЦ и своите јавни настапи да ги ограничи на прашањата од сопствената епархија.
Полемиката меѓу двајцата митрополити е продолжение на кризата што се разви во Бугарската православна црква по посетата на Вселенскиот патријарх Вартоломеј од 17 до 19 октомври.
На 3 ноември и Светиот синод на БПЦ излезе со заедничко пастирско обраќање до свештенството и верниците. Во него беше потврдено дека Бугарската православна црква е во целосно евхаристиско и канонско општење со Вселенската патријаршија, како и со останатите помесни православни цркви.
Синодот истовремено предупреди на опасноста од самоволно осудување на архиереи, ширење недоверба кон црковното раководство и повици за прекинување на црковното општење.
Настапот на митрополитот Лука е значаен и поради неговата припадност на Украинската православна црква под митрополитот Онуфриј, која не ја прифаќа автокефалноста на Православната црква на Украина, призната од Вселенската патријаршија.
Токму прашањето за украинската црковна автокефалност е една од главните точки на несогласување меѓу Москва и Фанар, но и меѓу различни православни црковни структури.
