Вселенскиот патријарх Вартоломеј ги покани патријарсите на Александрија, Антиохија и Ерусалим на братска средба на 30 ноември, на празникот на Свети Андреј, патронот на Цариградската патријаршија.
Поканата била упатена во неодамнешно писмо во кое Вселенскиот патријарх предлага четирите древни апостолски престоли – Константинопол, Александрија, Антиохија и Ерусалим – да се соберат за да разговараат за големите предизвици со кои денес се соочуваат Црквата и верниците.
Вартоломеј за иницијативата говореше во своето обраќање на 27. Меѓународен конгрес на Друштвото за право на Источните цркви во Будимпешта.
„Токму затоа што му придаваме толкаво значење на оваа древна институција и на пастирската одговорност што таа ја носи“, тој ги поканил тројцата источни патријарси на средбата.
Според него, собирот би им овозможил на четирите патријаршии, кои се поврзани со „историскиот и богословскиот долг што ни го оставија светите Отци и Вселенските собори“, заеднички да одговорат на големите и итни предизвици со кои се соочува народот Божји во светот што брзо се менува.
Вселенскиот патријарх ја поврза иницијативата со значењето на древната институција на Пентархијата – системот на петте древни патријаршиски престоли: Рим, Константинопол, Александрија, Антиохија и Ерусалим.
Во услови на прекината целосна заедница меѓу Православната и Римокатоличката црква, Вартоломеј ја истакна и пастирската одговорност на источните патријархати.
Во истото обраќање тој повторно ја изрази надежта за „обнова на целосната заедница со Римокатоличката црква“, со што, како што рече, „Пентархијата повторно би била целосна“, а „петжичната лира“ на вселенската Црква повторно би можела да звучи „во полнотата на својата древна хармонија“.
Вартоломеј воедно го поздрави враќањето на титулата „Патријарх на Западот“ во Католичката црква во 2024 година, оценувајќи го тоа како „мал, но далеку од незначаен чекор“ кон продолжување на католичко-православниот дијалог.
Предложената средба на четирите источни патријаршии би била значајна и од аспект на нивната историска улога во православниот свет, но и поради актуелните прашања за единството, меѓуправославните односи и односите со Римокатоличката црква.
