Литванската православна црква, која е под јурисдикција на Московската патријаршија, се спротивставува на законските иницијативи со кои се предвидува промена на нејзиниот правен статус и префрлање на историски православни храмови под Вселенската патријаршија. Претставници на црквата бараат од парламентот да не ги усвои предложените измени, оценувајќи дека со нив се задира во правото на верниците самостојно да ја избираат својата црковна припадност.
На 17 ноември, во манастирот „Свети Дух“ во Вилнус, била одржана вонредна генерална собраниска седница на која учествувале свештеници, монаси и мирјани од парохиите низ земјата. На собирот била усвоена декларација потпишана од 148 претставници, со едногласна поддршка на присутните кои гласале и еден воздржан.
Собирот бил свикан во пресрет на разгледувањето на законските предлози XVP-1977 и XVP-1979 во парламентарната Комисија за правни прашања, закажано за 18 ноември.
Во декларацијата се наведува дека православието во Литванија има повеќевековно присуство и дека неговиот традиционален религиски статус не смее произволно да се менува поради актуелни политички околности.
Особено остро реагираат на можноста за промена на црковната јурисдикција без согласност на верниците.
„Правото на определување на црковната припадност им припаѓа на самите верници“, се наведува во декларацијата, во која се додава дека членовите на оваа црква не сакаат да преминат под јурисдикција на Вселенската патријаршија.
Една од законските иницијативи предвидува промена на критериумите за државно признавање на традиционалните религиски заедници, со вклучување на прашањата за националната безбедност и јавниот поредок. Другата се однесува на правниот статус и сопственоста на историските верски објекти, со можност тие да бидат префрлени на други религиски организации.
Меѓу објектите за кои се однесуваат предлозите се манастирот „Свети Дух“, Успенската катедрала, црквите „Свети Никола“ и „Света Параскева“ во Вилнус, манастирот во Сурдегис и црквата „Успение на Пресвета Богородица“ во Виевис.
Против предложените законски измени претходно се изјасниле и 39 парохии, кои собрале повеќе од 3.000 потписи од верници и ги доставиле своите забелешки до литванските пратеници.
Во декларацијата црквата истовремено ја потврдува својата почит кон независноста, суверенитетот, Уставот и законите на Литванија, како и противењето на војната и насилството. Се наведува дека таа продолжува да се моли за мир во Украина и да им помага на украинските бегалци.
Во однос на безбедносните сомнежи поврзани со нејзината канонска поврзаност со Москва, претставниците на црквата сметаат дека евентуалните закани мора да се докажуваат со конкретни факти, а не да се претпоставуваат врз основа на религиската припадност.
Собранието побара од литванските пратеници да ја заштитат верската слобода, да не се мешаат во внатрешните црковни прашања и да спречат префрлање на имотот на парохиите и манастирите на други религиски организации без согласност на нивните сопственици и верници. Побарано е и проверка на усогласеноста на законските предлози со литванскиот Устав и Европската конвенција за човекови права.
Претставниците на Литванската православна црква ја изразиле и поддршката за митрополитот Вилнуски и Литвански Инокентиј, истакнувајќи ги неговите напори за зачувување на верскиот мир и општествената кохезија.
На крајот, собранието повикало на отворен и конструктивен дијалог со литванските власти, но најавило дека своите права и историско верско наследство ќе ги брани со сите законски средства, вклучително и пред националните и меѓународните судови.

