„Изобилство од средства и збунетост во целите“ – со оваа мисла, која му се припишува на Алберт Ајнштајн, беше отворена расправата за предизвиците што ги носи вештачката интелигенција на семинарот „Потенцијал и предизвици на вештачката интелигенција“, одржан на 2 март во Рим.
Настанот се одржа во салата „Сан Пио X“ на улицата Via della Conciliazione, во организација на Секретаријатот за економија и Канцеларијата за труд на Светиот Престол. Во фокусот беше прашањето како новите технологии да се развиваат во насока што е „етичка уште од фазата на нивното дизајнирање“.
Директорот на Канцеларијата за труд, професор Паскуале Пасалаква, истакна дека папата Лав XIV бил информиран за иницијативата и ја поддржал, изразувајќи надеж за продлабочена свесност во оваа „исклучително релевантна и сложена област“. Модератор на дискусијата беше заменик-уредникот на Дикастериумот за комуникации, Алесандро Џизоти.
Меѓу говорниците беа епископот Пол Тај, секретар на Дикастериумот за култура и образование, францисканецот Паоло Бенанти – професор на Папскиот универзитет „Грегоријана“ и на Универзитетот Luiss Guido Carli – како и професорот Корадо Џустоци од Универзитетот Campus Bio-Medico во Рим.
Епископот Тај ги опиша последиците од масовната појава на алатки како ChatGPT во 2022 година со акронимот VUCA: нестабилност, неизвесност, комплексност и двосмисленост. Тој предупреди дека развојот на технологијата не се одвива во „неутрални простори“, туку е испреплетен со геополитички ривалства, комерцијални притисоци и лични амбиции. Како пример го посочи случајот со компанијата Anthropic, која, според извештаи, била изложена на притисоци да ги ублажи своите етички стандарди во однос на воена и надзорна употреба на вештачката интелигенција.
Во таков контекст, епископот се повика на документот „Antiqua et nova“, кој ја истакнува „мудроста на срцето“ – способноста да се согледа целината и нејзините делови – како клучна за современото човештво. Според него, Црквата поседува морален авторитет и способност да обедини стручни соговорници, со што може да придонесе кон насочување на развојот на вештачката интелигенција.
Отец Бенанти се осврна на етичките предизвици, нагласувајќи дека секој технолошки артефакт, кога делува во општествен контекст, претставува конфигурација на моќ и форма на поредок. Тој предупреди дека овие „конфигурации на моќ“ сè повеќе се обликуваат од комерцијални договори и дека алгоритмите влијаат врз тоа која информација ќе биде видлива, независно од нејзиниот квалитет.
Професорот Џустоци зборуваше за природата на алгоритмите и за ризикот од пристрасност. Доколку податоците со кои се обучува алгоритмот се нецелосни или искривени, резултатите можат да бидат неправедни или дискриминаторски.
Семинарот заврши со порака дека, во време на брз технолошки напредок, неопходно е глобално управување кое ќе ги постави етичките темели уште од самиот почеток на развојот на системите на вештачка интелигенција, а не само по нивната примена.
