Истражување на RISE Moldova, засновано врз повеќе од 270.000 интерни електронски пораки од руски институции, открива дека молдавски епархии, цркви и верски организации барале финансиска помош од Москва за икони, богослужбени предмети, книги и опремување на храмови. Меѓу оние што поднесувале барања се и двајца молдавски епископи.
Руски државни структури одобриле или евидентирале како реализирани црковни проекти во Молдавија и Приднестровје во вредност од најмалку 8,5 милиони рубљи во периодот од 2016 до 2018 година. Ова го покажува истражувањето на RISE Moldova, објавено под наслов „Рубљи за олтарот“, кое се повикува на интерна руска документација.
Според истражувањето, епархии, цркви и различни општествени организации од Молдавија, вклучително и од Гагаузија и Приднестровскиот регион, барале финансиска поддршка од руски институции за набавка на икони, црковни книги, богослужбени предмети, како и за реновирање и опремување на храмови.
Меѓу лицата што поднесувале барања се митрополитот Маркел, епископ на Балци и Фалешт, епископот Сава, архиереј на Тираспол и Дубосари, како и свештеникот Николај Флорински од Кишињев. Во документацијата се споменуваат и организации и политичари од Молдова.
Повеќе од 270.000 интерни руски електронски пораки
Основата на истражувањето е архивата со повеќе од 270.000 интерни електронски пораки на Московскиот дом на сонародниците, институција основана во 2003 година од Владата на Москва и финансирана од буџетот на руската престолнина.
Архивата ја добиле новинарите на данскиот јавен радиодифузен сервис DR, по што била споделена со меѓународната мрежа на истражувачки новинари OCCRP и со повеќе од 28 медиумски партнери, меѓу кои и RISE Moldova.
Според анализата на документите, најмалку 8,5 милиони рубљи биле одобрени или заведени како реализирани за верски проекти во Молдавија и Приднестровје во периодот 2016–2018 година. Дел од другите барања биле одбиени или одложени, додека за некои нема доволно документи за да се потврди дали средствата навистина биле исплатени.
Слични проекти се појавуваат и во документацијата за 2019 и 2020 година, но без конкретно наведени финансиски износи.
Црковното финансирање во пошироката стратегија на Москва
Московскиот дом на сонародниците официјално поддржува активности поврзани со рускиот јазик, културата, образованието, медиумите на руски јазик, историското паметење и парохиите на Московската патријаршија надвор од Русија.
Истражувањето, меѓутоа, го поставува ова финансирање во поширокиот контекст на руското политичко и културно влијание надвор од земјата.
Особено значаен е податокот дека во интерен документ на администрацијата на рускиот претседател, кој станал јавно достапен, меѓу стратешките цели на Москва до 2030 година се наведува и поддршката за Руската православна црква во заштитата на интересите на таканареченото канонско православие во Република Молдавија.
На тој начин, финансирањето на црковните проекти се поврзува со пошироката политика на Москва кон Молдавија, каде што црковните структури, религијата и културното влијание се дел од пошироките односи со оваа држава.
RISE Moldova нагласува дека не секој финансиран црковен проект автоматски претставува политичка активност. Документите, сепак, покажуваат како руските институции обезбедувале финансиска поддршка за црковни и верски иницијативи надвор од Русија.
/RISE Moldova, Християнство.бг.

