Киев поставува четири услови за признавање на целосното организациско одвојување на Украинската православна црква од Москва. Црковното раководство ги оспорува барањата, оценувајќи ги како мешање на државата во внатрешниот живот на Црквата.
Украинската држава бара од раководството на Украинската православна црква (УПЦ), предводена од митрополитот Онуфриј, со конкретни црковни одлуки да го потврди прекинувањето на организациските врски со Московската патријаршија. Меѓу барањата е Онуфриј јавно да се откаже од членството во Светиот синод на Руската православна црква, а УПЦ да прогласи дека одредбите од московскиот црковен устав што ја уредуваат нејзината подреденост не се применуваат врз неа.
Барањата ги образложи Виктор Јеленски, претседател на Државната служба на Украина за етнополитика и слобода на совеста, во интервју за украинскиот медиум „Еспресо“, објавено на 11 октомври. Тој тврди дека, и покрај одлуките на УПЦ од мај 2022 година за нејзината самостојност и независност, државната проверка утврдила дека организациските врски со Руската православна црква продолжуваат да постојат.
Според Јеленски, официјалното предупредување што државната служба ѝ го доставила на Киевската митрополија во јули 2025 година содржи четири барања:
Формално излегување од составот на Руската црква – УПЦ треба со одлука на надлежните црковни органи да го потврди одвојувањето на своите епархии, парохии, манастири, духовни училишта и други структури.
Прекин на членството на митрополитот Онуфриј во Синодот на РПЦ – тој треба јавно да се огради од своето членство во Светиот синод на Московската патријаршија.
Неприменливост на московскиот црковен устав – УПЦ треба да прогласи дека врз неа не важат одредбите со кои Руската црква ја уредува нејзината положба во својата структура.
Непризнавање на присоединувањето на украински епархии кон РПЦ – Киевската митрополија треба официјално да ги отфрли одлуките на Москва за преземање епархии на Крим и во окупираните делови на Украина.
Јеленски нагласува дека државата не бара прекин на евхаристиското општење со Руската црква, ниту присоединување на УПЦ кон Православната црква на Украина. Според него, барањата се однесуваат на институционалните и административните врски, а не на вероучењето, богослужбениот јазик или обредите.
Киевската митрополија ги оспорува правните основи на постапката. Нејзиното раководство се повикува на соборот од мај 2022 година, на кој УПЦ прогласи целосна самостојност и независност од Москва, и смета дека државните органи со своите барања се мешаат во внатрешното уредување на Црквата.
Спорот веќе е пред судовите. На 27 август 2025 година, државната служба ја призна Киевската митрополија за организација поврзана со Руската православна црква, а потоа започна постапка за правните последици од наводното непочитување на државните барања.
Јеленски ја обвинува правната одбрана на УПЦ дека го одолжува процесот со барања за вклучување голем број верници како трети страни во постапката. Тој, сепак, признава дека УПЦ има право да ги оспорува одлуките на државните институции, додека неговата оценка дека дел од процесните дејствија претставуваат злоупотреба на правото е негов став, а не судски утврден факт.
Украинскиот закон не ѝ дава на државната служба овластување самостојно да ја укине Киевската митрополија. За евентуално престанување на нејзиниот статус како правно лице е потребна судска одлука.
Во основата на спорот е различното толкување на одлуките од мај 2022 година. УПЦ тврди дека тогаш ги прекинала врските со Москва, додека украинските државни органи сметаат дека декларативните одлуки не се доволни и бараат конкретни институционални чекори.
Јеленски посочува дека одредбите од уставот на Руската православна црква сè уште ја опфаќаат Украинската православна црква, а како дополнителен аргумент ги наведува одлуките на Москва за преземање украински епархии од окупираните територии.
Исходот од судските постапки ќе биде важен за правниот статус на Киевската митрополија и за односите меѓу украинската држава и најголемата православна црковна структура во земјата. Во меѓувреме, спорот продолжува да го отвора поширокото прашање каде завршува државната надлежност за националната безбедност и организациските врски на религиозните институции, а каде започнува уставно загарантираната слобода на вероисповед и црковна самостојност.
