Рускиот претседател Владимир Путин повторно ги обвини украинските власти за прогон на православните свештеници и верници, претставувајќи го нивниот статус како аргумент против Киев. Но, архиепископот Силвестер, ректор на Киевската духовна академија на УПЦ, предупредува дека Москва ги користи реалните проблеми на Црквата за политичка пропаганда, додека ги премолчува разурнувањата на храмовите и жртвите предизвикани од руската војна.
Пишувајќи за настапот на Путин на форумот „Валдај“, бугарскиот црковен портал „Двери.бг“ објавува анализа на односот меѓу руската државна политика, положбата на Украинската православна црква (УПЦ) и војната против Украина. Во неа се издвојува критиката на архиепископот Силвестер, кој не ги негира проблемите на УПЦ во односите со украинските власти, но категорично ја отфрла руската државна интервенција како начин за нивно решавање.
На дискусијата на меѓународниот клуб „Валдај“, Путин повторно тврдеше дека во Украина се случуваат тешки посегнувања врз православната Црква, наведувајќи убиства на свештеници, одземање храмови и насилно отстранување верници. Тој ги обвини западните, особено европските сојузници на Киев, дека молчат за овие случаи и дека настојуваат трајно да ги оддалечат Украина и нејзиното население од Русија.
„Таму се случуваат страшни работи со Црквата – убиваат свештеници, ги исфрлаат луѓето од храмовите, ги преземаат храмовите. А од другата страна – тишина, како ништо да не се случува“, изјави Путин.
Според анализата што ја пренесува „Двери.бг“, ова не е нова тема во реториката на Кремљ. Уште во февруари 2022 година, непосредно пред почетокот на целосната руска инвазија, Путин ја претставуваше положбата на Украинската православна црква како еден од аргументите во конфронтацијата со Киев. Барањето за укинување на ограничувањата врз УПЦ подоцна се појавуваше и во руските предлози за политичко решение на конфликтот, вклучително и во документи поврзани со преговорите во Истанбул во 2025 година.
Архиепископот Силвестер: УПЦ не побарала заштита од руската држава
Во критичката анализа на извештајот на руското Министерство за надворешни работи за положбата на Украинската православна црква, архиепископот Силвестер прави разлика меѓу одбраната на верските права и политичкото користење на црковното прашање.
Тој признава дека постојат конкретни случаи на нарушување на правата на свештенослужители и верници на УПЦ, но нагласува дека тоа не ѝ дава право на Русија да се поставува како нивен заштитник додека води војна против Украина.
„Украинската православна црква никогаш не се обратила со барање за заштита ниту до Министерството за надворешни работи на Руската Федерација, ниту до други руски државни институции“, наведува архиепископот.
Според него, односите меѓу УПЦ и украинската држава се внатрешно прашање на Украина, за чие решавање Црквата не бара посредништво од Москва.
Архиепископот го оценува извештајот на руското Министерство за надворешни работи како пропаганден документ со две главни цели: да ја мобилизира поддршката на руската јавност за војната и да ја поткопа меѓународната доверба во Украина.
Најсериозниот недостаток на документот, според неговата анализа, е селективното прикажување на фактите. Во извештајот, долг 114 страници, не се разгледуваат страдањата на самата Украинска православна црква од руските воени дејства – уништените храмови, загинатите свештеници и верници и последиците од војната врз црковниот живот.
Така, предупредува Силвестер, реалните проблеми на УПЦ се издвојуваат од поширокиот контекст на војната и се претвораат во аргумент за оправдување на руската политика.
Обемот на штетите врз црковните објекти го покажуваат и податоците на проектот „Религија во оган“, според кои од февруари 2022 година целосно биле уништени или оштетени 432 храмови и манастири на Украинската православна црква.
Архиепископот Силвестер посочува дека точниот број тешко може да се утврди, бидејќи и натаму пристигнуваат информации за нови разурнувања. Според наведените податоци, храмовите на УПЦ сочинуваат повеќе од половината од сите верски објекти оштетени во воените дејства. Во војната загинале и повеќе од 20 свештенослужители на оваа Црква.
Овие жртви и разурнувања, според анализата, отсуствуваат од рускиот извештај, иако тој претендира да даде целосна слика за положбата на УПЦ. Со тоа се создава впечаток дека единствената закана за верниците доаѓа од украинската држава, додека последиците од руската воена агресија остануваат надвор од прикажаната слика.
Митрополитот Онуфриј со порака за украинските војници
Дека ставот на архиепископот Силвестер не е изолиран во црковното раководство на УПЦ покажува и пораката на митрополитот Онуфриј, поглаварот на Црквата, упатена на 1 октомври по повод Денот на бранителите и бранителките на Украина.
Во неа тој изрази благодарност кон украинските војници и посочи дека украинската земја и нејзините жители постојано страдаат од непријателската агресија. Митрополитот Онуфриј нагласи дека украинската армија вложува огромни напори за да го запре крвопролевањето предизвикано од руската војска.
Тој истакна дека свештенството и верниците на УПЦ се молат за украинските бранители, за ранетите, за враќањето на воените заробеници и за загинатите. Посочи и дека Црквата продолжува со доброволни и хуманитарни активности, со цел да му помогне на населението и да придонесе за иднината на мирна Украина.
Поширокиот контекст на конфликтот го покажуваат и податоците за воените и цивилните жртви. Според проценките што ги наведува анализата, руските вооружени сили претрпеле огромни загуби од почетокот на целосната инвазија, додека цивилното население во Украина и натаму е изложено на ракетни и беспилотни напади.
Податоците на Мониторинг-мисијата на Обединетите нации за човекови права во Украина, наведени во текстот, за првите осум месеци од 2026 година потврдуваат 2.222 загинати и 13.058 повредени цивили. Тоа е зголемување од 55 проценти во споредба со истиот период во 2025 година, при што реалниот број на жртви може да биде поголем.
На 7 октомври, според информациите на „Ројтерс“, нов руски напад со ракети и беспилотни летала погодил повеќе украински градови, а меѓу најтешко погодените бил Прилуки, каде што била урната станбена зграда.
