Универзитетскиот професор Драган Веселинов изнесе критички ставови за Светосавието и улогата на Српската православна црква, говорејќи на промоција на неговата книга „Мој Бог – Прашајте го попот“ во Независното друштво на новинарите на Војводина.
Тој оцени дека Светосавието е концепт кој, според него, бил оформен во 1930-тите години како „црковно-политичко оправдување“, поврзано со идеолошки процеси од тој период. Тој додаде дека Светосавието се надева дека некако ќе успее да им се „одмазди“ на Црногорците за нивната независност и да успее да го припои босанскиот ентитет Република Српска кон Белград. „Политиката на Српската православна црква е трагедија не само затоа што е етнофилетистичка, туку и затоа што е политика на војна и освојување, за која никогаш не се извинува“, рече Веселинов.
Во своето излагање, Веселинов изнесе и ставови за историската улога на Свети Сава, кои значително отстапуваат од традиционалните црковни толкувања. „Свети Сава никогаш не рекол дека е Србин, никогаш не рекол дека е православен, не бил основач на образованието, не основал никакви училишта, дури не го образувал ниту својот татко Стеван Немања.“
На настанот говореа и повеќе јавни личности и писатели, кои изнесоа различни критички погледи за религијата и улогата на црковните институции во современото општество.
Писателот Видосав Стевановиќ истакна дека верата е лична и интимна работа, оценувајќи дека нејзината колективна форма може да доведе до изместување на нејзината суштина. „Бев верник за време на комунизмот, а станав неверник под овие таканаречени верници. Сите мои пријатели кои беа атеисти станаа верници, на мое чудење. Кога ги прашав зошто, тие рекоа затоа што слават слава. Христијанството нема никаква врска со славата и славата нема никаква врска со христијанството“, додаде тој.
Писателот Светислав Басара, исто така, изрази критички став кон актуелните состојби во црковниот и општествениот контекст. Тој рече дека е верник кој „излегол“ од Српската православна црква и оцени дека граѓаните на Србија „допрва ќе се нагледаат зли дела“. „Тешко дека оваа стихија ќе без сериозен потрес, бидејќи предолго оди во насока на симфонија на еретичка црква и недовршена држава. Ереста на етнофилетизмот и ереста на Светосавието, тоа е она во кое загласи раководството на Српската православна црква“, рече Басара.
Писателот Вук Драшковиќ говореше за односот меѓу религијата, моралот и современите глобални предизвици, велејќи дека СПЦ „во многу погледи ја негира самата вера и самиот Христос.“ „Денешниот свет е ужасен и многу потсетува на времето пред Втората светска војна кога религиозните водачи играа клучна улога во она што следеше и активно учествуваа во злосторствата“, рече Драшковиќ.
Настанот помина во знакот на поширока дебата за религијата, идентитетот и улогата на Црквата во јавниот живот, при што беа изнесени различни и спротивставени гледишта.
Извор: Autonomija
