Украинската православна црква реагираше на информациите дека Русија планира на фронтот во Украина да ги испрати моштите на Свети Димитриј Донски, светец кој се почитува и во Русија и во Украина.
Кнезот Димитриј Донски е прогласен за светец во 1988 година, во времето на Советскиот Сојуз, по повод одбележувањето на 1.000 години од покрстувањето на Рус. Во традицијата на Московската патријаршија тој се почитува како покровител на војниците и заштитник на татковината. Во календарот на Украинската православна црква е запишан како Свети благоверен велик кнез Димитриј Донски.
На информациите реагираше митрополитот нижински и прилучки Климент (Вечерја), претседател на Синодалниот оддел за информативно-просветна дејност на УПЦ.
„Убеден сум дека светците од небесата гледаат сè што се случува на земјата такво какво што навистина е. Доброто за нив е очигледно како добро, а злите постапки – како зло“, изјави митрополитот за украинскиот медиум „Телеграф“.
Според него, на светците не им се важни политичките пароли со кои луѓето се обидуваат да ги оправдаат своите постапки.
„Нивната служба е да ги водат луѓето кон Бога и кон вистината“, порача Климент.
Тој особено се осврна на можноста светите мошти да бидат користени за поддршка на воени дејствија.
„Без оглед кој се обидува да вложи некакви воинствени пораки во почитувањето на светите мошти, ниту еден светец нема да му помага на кого било во отворена агресија и убиства“, рече украинскиот митрополит.
Тој упати и порака до руските војници.
„Дај Боже, по молитвите на светците, луѓето кои со смртоносно оружје пукаат врз домовите на мирните украински жители да ја сфатат трагедијата на она што се случува и да стигнат до искрено покајание“, порача митрополитот Климент.
Испраќањето на мошти и икони во руските воени единици не е нова практика. Од почетокот на војната во Украина, ваквите активности од повремени иницијативи на поединци постепено прераснаа во пошироко организирана практика во која учествуваат и државни структури и Московската патријаршија.
Во Русија за ваквите светци се користи и изразот „мобилизирани светци“.
Уште во 2023 година, официјалниот „Журнал на Московската патријаршија“ објавуваше дека епархии како Белгородската, Воронешката и Ростовската редовно испраќаат мошти и особено почитувани икони во воените единици.
Меѓу примерите е и иконата „Спас Нерукотворен“, која во 2023 година била носена кај руските сили во Херсонската област. Според руските официјални информации, икона со мошти на Свети Николај Јапонски повеќе пати била носена во подрачјата на Запорожје, Доњецк и Луганск.
Во февруари 2023 година, од Кримската митрополија во руски артилериски полк биле донесени мошти на Свети Георгиј Победоносец. Кон крајот на истата година бил изработен и посебен „походен ковчег“ со мошти на Свети апостол Вартоломеј, наменет за инженерско-саперски полк.
Во 2025 година, според руските извори, на позициите на специјалните единици „Ахмат“ биле донесени честички од мошти на 17 светци и икони. Меѓу нив биле наведени Свети Николај Мирликиски, Свети Петар и Февронија Муромски, Свети Лука Кримски и блажената Матрона Московска.
Руски воени канали во 2026 година објавија и дека честичка од моштите на Свети Александар Невски, која била однесена во областа на Доњецк, била уништена при напад со дронови, при што загинале и тројца руски офицери.
Сега, според информациите на украинските медиуми, на фронтот би требало да бидат однесени и моштите на Свети Димитриј Донски – светец кој во својата црковна традиција го почитуваат и Русија и Украина.
Ставот на митрополитот Климент, сепак, е дека светителите не можат да бидат ставени во служба на воени цели и дека нивното почитување треба да ги води луѓето кон покајание, а не кон оправдување на насилството.
