Од Кабардино-Балкарија до Чеченија, во последните месеци се бележат нови напади од поединци или групи поврзани со радикални исламистички струи, пренесува во својата анализа Doxologia Infonews. Истовремено, сè погласни се и сомнежите околу методите што ги користат властите во борбата против радикализмот – вклучително и обвинувања за тортура, фалсификувани податоци и намерно создавање чувство на несигурност. Според аналитичарите, токму војната и економската нестабилност се главните фактори што го поттикнуваат радикализмот во регионот.
Во текот на 2025 година, во неколку републики на Северен Кавказ беа регистрирани вооружени инциденти насочени кон безбедносните сили. Таков случај беше забележан во јули во Кабардино-Балкарија – регион каде вакви напади немаше повеќе од шест години. По инцидентот, претседателот на републиката Казбек Коков повика на целосна нетолеранција кон тероризмот, апел кој брзо беше поддржан од чеченскиот лидер Рамзан Кадиров. Така, во Чеченија реакцијата на властите предизвика силни контроверзии. Кадиров нареди 17-годишно момче, обвинето за напад врз полицајци, да биде убиено на лице место. Телото на момчето беше изложено јавно, а неколку семејства осомничени за поврзаност со нападите беа протерани од републиката. Овие чекори предизвикаа жестоки критики од активисти за човекови права.
Методите за спречување на радикализацијата, особено кај младите, сè повеќе се доведуваат во прашање. Забележани се и други случаи на обвиненија против малолетници: двајца 15-годишници во Северна Осетија и 16-годишно момче во Дагестан, обвинети за „терористички напади“ врз безбедносни сили.
Според Александар Черкасов од организацијата Меморијал, не станува збор за централизирана „младинска терористичка мрежа“, туку за постојано менување и фрагментирано движење. Тој смета дека властите намерно ги истакнуваат овие случаи за да ги оправдаат репресивните мерки. Нема докази за координиран план на големи радикални организации за дестабилизација на регионот, иако повремено се појавуваат изолирани и сензационални напади, како оној врз православна црква во Дагестан пред две години.
Според критичарите, прекумерните репресии имаат за цел да го одржат чувството на постојана закана – стратегија која потсетува на периодот од доаѓањето на Владимир Путин на власт кон крајот на 1990-тите, кога борбата против тероризмот беше клучен аргумент за зацврстување на централната власт.
Официјалната статистика редовно објавува бројки од 800 до 1.200 „неутрализирани или ликвидирани терористи“ годишно, во кои често се вклучуваат и лица означени како „соучесници“ или „теренскикоманданти“. Според активистите, ваквите податоци често се пренагласени за да се оправда поголемо присуство на безбедносните сили и зголеменото финансирање од Москва.
Војната во Украина дополнително ја радикализира состојбата. Лидерите на кавказките републики ја поддржуваат со силна реторика, прикажувајќи ја како цивилизациски судир, што дополнително ги поларизира општествата во регионот. Во исто време, економската состојба се влошува – високата невработеност и падот на животниот стандард особено силно ги погодуваат младите, за кои војската и војната сè почесто изгледаат како единствена перспектива.
Радикализацијата, според набљудувачите, не ги зафаќа само најмаргинализираните слоеви, туку и деца на локални функционери и припадници на т.н. „златна младина“. Во овој контекст, исламистичкиот радикализам сè почесто се јавува како форма на протест и несогласување со постојниот режим, иако без јасна визија за иднината.
Во муслиманските региони на Русија, салафитскиот ислам за некои млади луѓе претставува алтернатива што нуди поинакви социјални и морални одговори. Аналитичарите предупредуваат дека растот на исламскиот радикализам оди паралелно со зајакнувањето на крајнодесниот неонацизам во Русија, што на долг рок може да отвори нови линии на внатрешен конфликт во Руската Федерација.
